Yerli Malı Belgesi Nasıl Alınır?
Yerli malı belgesi, bir ürünün yurt içinde üretildiğini ve mevzuatta aranan yerli katkı koşulunu sağladığını gösteren belgedir. Kamu alımlarında bu belgenin sunulması, ilgili ihalede yerli malı teklif eden istekliler lehine uygulanan fiyat avantajından yararlanma imkânı verir; avantaj isteklinin yerli olmasına değil, teklif edilen malın yerli malı olarak belgelenmesine bağlıdır. Avantajın uygulanıp uygulanmayacağı ve hangi oranda uygulanacağı ihale dokümanında belirtilir; bu nedenle her ihalede otomatik olarak devreye girmez.
Belge, üreticinin bağlı bulunduğu oda tarafından, mevzuatta tanımlanan usule göre düzenlenir. Süreç yalnızca bir form doldurmaktan ibaret değildir: üretim yerinin, üretim kapasitesinin ve ürüne giren girdilerin incelenmesi gerekir. Bu nedenle belge, ihale ilanını gördükten sonra başlanacak bir iş değil, önceden tamamlanması gereken bir hazırlıktır.
- 1Ürünün belge kapsamına girip girmediğini belirleyin
Yerli malı belgesi üretilen ürün için düzenlenir; yalnızca ithal edip satan firma bu belgeyi kendi adına alamaz. Ürününüzün sanayi ürünü, tarım ürünü veya yazılım gibi hangi kategoride değerlendirileceğini önceden netleştirin, çünkü başvuru yapılacak oda ve istenen ekler buna göre değişir. Tereddüt hâlinde bağlı olduğunuz odanın ilgili birimine başvuru öncesi danışın.
- 2Kapasite raporu ve üretim kayıtlarını hazır edin
Başvurunun temelinde firmanın üretici olduğunu gösteren kapasite raporu veya muadili belgeler yer alır. Bu belgede yer alan ürün tanımı ile yerli malı belgesi talep edilen ürün tanımının örtüşmesi gerekir; örtüşmeyen tanım başvurunun en sık reddedilme nedenlerindendir. Üretim akışı, kullanılan makineler ve personel bilgilerinin güncel olduğundan emin olun.
- 3Yerli katkı oranı hesabını belgeye dayandırın
Ürüne giren yerli ve ithal girdilerin listesini, birim maliyetleriyle birlikte çıkarın ve yerli katkı oranını mevzuatta tanımlanan hesap yöntemine göre hesaplayın. Her girdi kalemi fatura, gümrük beyannamesi veya reçete gibi bir kayda dayanmalıdır; beyana dayalı, kaynağı gösterilmeyen kalemler inceleme sırasında kabul edilmez. Aranan asgari oran mevzuatta belirlenir ve ürün grubuna göre değişebilir.
- 4Odaya başvuru dosyasını sunun
Başvuru formu, kapasite raporu, yerli katkı oranı hesap tablosu ve dayanak belgelerinden oluşan dosyayı üretim yerinizin bağlı olduğu odaya teslim edin. Oda, dosyayı ön incelemeden geçirir ve eksik varsa tamamlanmasını ister. Dosyanın eksiksiz sunulması, inceleme takviminin uzamasını engelleyen en pratik önlemdir.
- 5Eksper incelemesini karşılayın
Oda tarafından görevlendirilen eksper, üretim yerinde inceleme yaparak beyan edilen üretim sürecinin ve girdi yapısının gerçekliğini kontrol eder. İnceleme sırasında üretim hattının, girdi stoklarının ve muhasebe kayıtlarının beyanla uyumlu olması gerekir. Eksper raporu olumlu ise belge düzenlenir; olumsuzluk hâlinde gerekçe bildirilir ve düzeltme sonrası yeniden başvuru yapılabilir.
- 6Belgeyi ihale takvimine göre güncel tutun
Yerli malı belgesi süreli düzenlenir ve süresi dolduğunda yenilenmesi gerekir. Teklif verirken belgenin ihale tarihinde geçerli olması aranır; süresi geçmiş belge fiyat avantajından yararlanmanızı sağlamaz. Ürün, girdi yapısı veya üretim yeri değiştiğinde belgenin güncellenmesi gerekebileceğini de dikkate alın.
Sıkça sorulan sorular
Yerli malı belgesini hangi kurum düzenler?
Belge, üretim yerinin bağlı bulunduğu oda tarafından, mevzuatta tanımlanan usul çerçevesinde ve eksper incelemesine dayanılarak düzenlenir.
Yerli malı belgesi her ihalede fiyat avantajı sağlar mı?
Hayır. Avantajın uygulanıp uygulanmayacağı ve hangi oranda uygulanacağı ilgili ihalenin dokümanında belirtilir; dokümanda öngörülmemişse belge fiyat avantajı doğurmaz. Avantaj, isteklinin yerli olmasından değil teklif edilen malın yerli malı belgesiyle belgelenmesinden doğar.
Ürünü ithal edip satan firma bu belgeyi alabilir mi?
Alamaz. Belge üretime dayanır; başvuru sahibinin ürünü yurt içinde ürettiğini kapasite raporu ve üretim kayıtlarıyla göstermesi gerekir.
Yerli katkı oranı nasıl hesaplanır?
Ürüne giren yerli ve ithal girdilerin belgelenmiş maliyetleri esas alınarak, mevzuatta tanımlanan hesap yöntemiyle bulunur. Aranan asgari oran mevzuatta belirlenir.
İlgili terimler
İlgili rehberler
Kaynak: 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile Kamu İhale Kurumu mevzuatı · Son güncelleme: 2026-07-16
Yerli Malı Belgesi Nasıl Alınır? — ihale sürecinde yapay zekâ desteği alın
AI şartname analizi, gerekçeli uygunluk skoru, anlık bildirim ve rakip/idare analizi için İhalekap’ı 10 gün ücretsiz deneyin. Kart gerekmez.
Ücretsiz deneyin →