İstisna Kapsamındaki Alımlar (4734 m.3) nedir?

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, kapsamdaki idarelerin mal ve hizmet alımları ile yapım işlerini kural olarak Kanunda belirlenen usullerle yapmasını zorunlu tutar. Ancak Kanunun 3. maddesi, niteliği veya konusu gereği bu usullerle yürütülmesi elverişli olmayan bazı alımları istisna kapsamına almıştır. Bu maddede sayılan alımlar Kanunun ihale usullerine tabi olmaz; bunun yerine ilgili idarelerce çıkarılan ve genellikle Resmî Gazete'de yayımlanan esas ve usullere göre gerçekleştirilir. İstisna olması, alımın denetimsiz veya kuralsız olduğu anlamına gelmez; harcamalar yine kamu mali yönetimi mevzuatına ve ilgili idarenin kendi düzenlemesine tabidir.

İstisna kapsamındaki alımlar, doğrudan temin ile karıştırılmamalıdır. Doğrudan temin, 4734 sayılı Kanunun içinde düzenlenmiş bir alım yöntemidir ve Kanunun kapsamında kalır; istisna ise alımın Kanunun ihale usulleri dışına çıkarılmasıdır. Uygulamada tedarikçiler açısından en önemli sonuç, istisna kapsamındaki alımların bir kısmının EKAP üzerinden standart ihale ilanı şeklinde duyurulmaması veya farklı bir ilan rejimine tabi olmasıdır; bu alımların takibi için ilgili idarenin kendi duyuru kanallarının izlenmesi gerekebilir. Ayrıca istisna kapsamında yapılan bir işten alınan belgenin, sonraki ihalelerde iş deneyim belgesi olarak kullanılıp kullanılamayacağı ve hangi koşullarla kullanılabileceği ilgili yönetmelik hükümlerine göre değerlendirilir; bu nedenle belgenin dayanağının baştan doğru tespit edilmesi önemlidir.