Teklif Neden Değerlendirme Dışı Bırakılır?

Teklif mektubunun mevzuatta ve dokümanda öngörülen şekle uygun olması zorunludur. Teklif edilen bedelin rakam ve yazıyla birbirine uygun yazılmamış olması, mektubun yetkili kişi tarafından imzalanmamış olması ya da üzerinde kazıntı, silinti bulunması sık görülen aykırılıklardır.

Bu tür eksiklikler, içeriği doğru olan bir teklifi dahi geçersiz kılabilir; çünkü teklif mektubu, isteklinin bağlayıcı irade beyanıdır. Elektronik ortamda verilen tekliflerde ise mektup sistem üzerinden oluşturulur ve imzanın geçerliliği ayrı bir kontrol konusudur.

İdare, işin niteliğine göre ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterlik kriterleri belirleyebilir. İş deneyim belgesinin aranan nitelikte olmaması, benzer iş tanımına uymayan bir işin sunulması veya mali yeterlik göstergelerinin aranan düzeyde bulunmaması bu grupta yer alır.

Yeterliğe ilişkin belgelerin, dokümanda aranan usule uygun biçimde sunulması da aynı ölçüde önemlidir. Aranan bir belgenin hiç sunulmamış olması ile aranan nitelikte olmayan bir belgenin sunulmuş olması sonuç bakımından benzer etki doğurur.

Geçici teminatın dokümanda öngörülen tutarın altında olması, kabul edilen değerlerden biri olmaması veya teminat mektubunun geçerlik süresinin aranan süreyi karşılamaması eleme sebebidir. Teminat mektubunun şekil olarak da mevzuatta öngörülen standart forma uygun düzenlenmiş olması gerekir.

Aynı şekilde teklifin geçerlik süresi, dokümanda belirlenen süreden kısa olamaz. Bu iki unsur, komisyonun ilk incelediği kalemler arasındadır ve düzeltilmesi mümkün olmayan nitelikte kabul edilir.

Kamu İhale Kanunu, isteklinin ihale dışı bırakılmasını gerektiren durumları düzenler. Kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu veya vergi borcu bulunması, iflas ya da tasfiye hâlinde olunması bu kapsamdaki tipik hâllerdir.

Bunlardan ayrı olarak, hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı bulunan isteklinin teklifi değerlendirmeye alınmaz. Yasaklılık sorgusu komisyon tarafından yapılır ve isteklinin beyanına bağlı değildir.

Birim fiyat teklif cetvelinde miktar ile birim fiyatın çarpımından doğan tutarların ve toplamların hatalı olması aritmetik hata sayılır. Birim fiyat üzerinden verilen tekliflerde bu tür hatalar, teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurabilir.

Cetveldeki kalem sayısının, birimlerin veya kalem tanımlarının dokümandaki cetvelle uyuşmaması da benzer bir risk taşır. Bu nedenle cetvel, idarece verilen şablon üzerinden ve müdahale edilmeden doldurulmalıdır.

Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden, işin niteliğine göre teklif bileşenlerini açıklaması istenebilir. Açıklama istenmesine rağmen süresinde cevap verilmemesi veya sunulan açıklamanın belgeye dayanmaması hâlinde teklif reddedilir.

Bu durum diğer eleme sebeplerinden ayrılır: burada eleme, belge eksikliğinden değil, teklif fiyatının maliyet yapısıyla açıklanamamasından kaynaklanır. Açıklamanın kanıtlayıcı belgelerle desteklenmesi belirleyicidir.